[{"data":1,"prerenderedAt":346},["ShallowReactive",2],{"kanda-sundarkand":3,"episode-sundarkand-mandodari-ravan-samvad":50,"verse-sundarkand-mandodari-ravan-samvad":8,"verse-episode-sundarkand-mandodari-ravan-samvad":8,"verse-surround-sundarkand-mandodari-ravan-samvad":8,"episode-verses-sundarkand-mandodari-ravan-samvad":91,"episode-nav-sundarkand-mandodari-ravan-samvad":338},{"id":4,"title":5,"body":8,"chaupais":9,"chhands":10,"description":11,"dohas":14,"extension":15,"highlights":16,"icon":26,"meta":27,"navigation":28,"next":29,"number":34,"path":35,"prev":36,"seo":42,"shlokas":45,"slug":46,"sorathas":47,"stem":48,"__hash__":49},"kandas\u002Fkandas\u002Fsundarkand.yml",{"hi":6,"en":7},"सुन्दरकाण्ड","Sundar Kand",null,271,6,{"hi":12,"en":13},"सुन्दरकाण्ड में हनुमान की समुद्र लांघने की वीरता, सीता से मिलन और लंका दहन का वर्णन है।","The beautiful book celebrates Hanuman's heroic journey across the ocean, his finding of Sita, and the burning of Lanka. Most recited for blessings.",62,"yml",[17,20,23],{"hi":18,"en":19},"हनुमान का समुद्र लांघना","Hanuman's Leap",{"hi":21,"en":22},"सीता मिलन","Finding Sita",{"hi":24,"en":25},"लंका दहन","Lanka Set Ablaze","i-lucide-wind",{},true,{"id":10,"slug":30,"title":31},"lankakand",{"hi":32,"en":33},"लंकाकाण्ड","Lanka Kand",5,"\u002Fkandas\u002Fsundarkand",{"id":37,"slug":38,"title":39},4,"kishkindhakand",{"hi":40,"en":41},"किष्किन्धाकाण्ड","Kishkindha Kand",{"title":43,"description":44},{"hi":6,"en":7},{"hi":12,"en":13},3,"sundarkand",1,"kandas\u002Fsundarkand","iDKYk1N2JD0jEempeBzYppgw-dCEU1YvB5rrYfW4fWA",{"id":51,"title":52,"body":8,"contextSummary":55,"description":58,"endAnchor":61,"episodeId":62,"extension":15,"kanda":46,"meta":63,"navigation":28,"next":64,"path":73,"prev":74,"seo":83,"shortTitle":86,"slug":87,"startAnchor":88,"stem":89,"__hash__":90},"episodes\u002Fsundarkand\u002Fmandodari-ravan-samvad.yml",{"hi":53,"en":54},"मंदोदरी-रावण संवाद","Mandodari Warns Ravana",{"hi":56,"en":57},"मंदोदरी द्वारा रावण को सीता लौटाने और राम के सामर्थ्य की चेतावनी","Mandodari pleading with Ravana to return Sita and heed Rama's invincible power",{"hi":59,"en":60},"मंदोदरी रावण को समझाती है कि सीताजी को लौटाकर अनर्थ टाल दे। वह श्रीरामजी के सामर्थ्य का स्मरण कराकर उसे विवेक से काम लेने की सलाह देती है।","Mandodari urges Ravana to avert disaster by returning Sita. She reminds him of Rama's power and counsels him to act with wisdom.",37,14,{},{"id":65,"slug":66,"title":67,"shortTitle":70},15,"vibhishan-samjhaish-apman",{"hi":68,"en":69},"रावण को विभीषण की समझाइश और विभीषण का अपमान","Vibhishana Counsels Ravana and Is Humiliated",{"hi":71,"en":72},"विभीषण की रावण को सलाह","Vibhishan Counsels Ravan","\u002Fsundarkand\u002Fmandodari-ravan-samvad",{"id":75,"slug":76,"title":77,"shortTitle":80},13,"shriram-vanar-sena-samudra-tat",{"hi":78,"en":79},"श्रीरामजी का वानरों की सेना के साथ चलकर समुद्र तट पर पहुँचना","Rama Marches with the Vanara Army to the Ocean Shore",{"hi":81,"en":82},"राम की सेना समुद्र तट पर","Ram's Army Reaches the Shore",{"title":84,"description":85},{"hi":53,"en":54},{"hi":59,"en":60},{"hi":53,"en":54},"mandodari-ravan-samvad",36,"sundarkand\u002Fmandodari-ravan-samvad","kQ2GtbA0DQo3dcd6EX0T20up-n1p20KtbAe05LmT_44",[92,115,136,158,179,200,222,241,260,279,298,317],{"id":93,"title":94,"body":8,"description":8,"displayTitle":8,"extension":15,"groupId":88,"indexInGroup":95,"kanda":46,"meaning":96,"meta":99,"navLabel":100,"navigation":28,"parentEpisode":87,"path":103,"seo":104,"slug":105,"stem":106,"text":107,"textIAST":108,"type":109,"verseIndex":110,"verseLabel":111,"__hash__":114},"verses\u002Fsundarkand\u002Fuh-nisachar-rahahin-sasanka.yml","Uh Nisachar Rahahin Sasanka",0,{"hi":97,"en":98},"वहाँ (लङ्का में) जब से हनुमानजी लंका को जलाकर गये, तब से राक्षस भयभीत रहने लगे। अपने-अपने घरों में सब विचार करते हैं कि अब राक्षसकुल की रक्षा [का कोई उपाय] नहीं है।","There in Lanka, the demons lived in fear ever since Hanuman burned it. In their own homes they all deliberated, seeing no way to save the demon race.",{},{"hi":101,"en":102},"उहाँ निसाचर रहहिं ससंका","Uh nisachar rahahin sasanka","\u002Fsundarkand\u002Fuh-nisachar-rahahin-sasanka",{},"uh-nisachar-rahahin-sasanka","sundarkand\u002Fuh-nisachar-rahahin-sasanka","उहाँ निसाचर रहहिं ससंका। जब तें जारि गयउ कपि लंका॥\nनिज निज गृहँ सब करहिं बिचारा। नहिं निसिचर कुल केर उबारा॥","uhāṃ nisācara rahahiṃ sasaṃkā। jab teṃ jāri gayau kapi laṃkā॥\nnija nija gṛhẽ saba karahiṃ bicārā। nahiṃ nisichara kula kera ubārā॥","chaupai",206,{"en":112,"hi":113},"1","१","Qtgm6f9W2iB43uQ_vkMk_70EDk-B0ruPINnctCMs19o",{"id":116,"title":117,"body":8,"description":8,"displayTitle":8,"extension":15,"groupId":88,"indexInGroup":47,"kanda":46,"meaning":118,"meta":121,"navLabel":122,"navigation":28,"parentEpisode":87,"path":125,"seo":126,"slug":127,"stem":128,"text":129,"textIAST":130,"type":109,"verseIndex":131,"verseLabel":132,"__hash__":135},"verses\u002Fsundarkand\u002Fjasu-dut-bal-barani-na-jai.yml","Jasu Dut Bal Barani Na Jai",{"hi":119,"en":120},"जिसके दूत का बल वर्णन नहीं किया जा सकता, उसके स्वयं नगर में आने पर कौन भलाई है (हमलोगों की बड़ी बुरी दशा होगी) ? दूतियों से नगरनिवासियों के वचन सुनकर मन्दोदरी बहुत ही व्याकुल हो गयी।","How can the power of that messenger be described? If he himself comes to the city, what good can there be? Hearing the words of the townspeople from the envoys, Mandodari became greatly agitated.",{},{"hi":123,"en":124},"जासु दूत बल बरनि न जाई","Jasu dut bal barani na jai","\u002Fsundarkand\u002Fjasu-dut-bal-barani-na-jai",{},"jasu-dut-bal-barani-na-jai","sundarkand\u002Fjasu-dut-bal-barani-na-jai","जासु दूत बल बरनि न जाई। तेहि आएँ पुर कवन भलाई॥\nदूतिन्ह सन सुनि पुरजन बानी। मंदोदरी अधिक अकुलानी॥","jāsu dūta bala barani na jāī। tehi āẽ pura kavana bhalāī॥\ndūtinha sana suni purajana bānī। maṃdodarī adhika akulānī॥",207,{"en":133,"hi":134},"2","२","TAFq2RytrJJ6wUIEKEoF8EFXq85fn5XcyHZQZtS_wk8",{"id":137,"title":138,"body":8,"description":8,"displayTitle":8,"extension":15,"groupId":88,"indexInGroup":139,"kanda":46,"meaning":140,"meta":143,"navLabel":144,"navigation":28,"parentEpisode":87,"path":147,"seo":148,"slug":149,"stem":150,"text":151,"textIAST":152,"type":109,"verseIndex":153,"verseLabel":154,"__hash__":157},"verses\u002Fsundarkand\u002Frahasi-jori-kar-pati-pag-lagi.yml","Rahasi Jori Kar Pati Pag Lagi",2,{"hi":141,"en":142},"वह एकान्त में हाथ जोड़कर पति (रावण) के चरणों लगी और नीतिरस में पगी हुई वाणी बोली-हे प्रियतम! श्रीहरि से विरोध छोड़ दीजिये। मेरे कहने को अत्यन्त ही हितकर जानकर हृदय में धारण कीजिये।","In private she joined her hands and fell at her husband's feet, and, speaking in words steeped in policy, said: O beloved, give up your hostility toward Hari. Take my words as exceedingly beneficial and keep them in your heart.",{},{"hi":145,"en":146},"रहसि जोरि कर पति पग लागी","Rahasi jori kar pati pag lagi","\u002Fsundarkand\u002Frahasi-jori-kar-pati-pag-lagi",{},"rahasi-jori-kar-pati-pag-lagi","sundarkand\u002Frahasi-jori-kar-pati-pag-lagi","रहसि जोरि कर पति पग लागी। बोली बचन नीति रस पागी॥\nकंत करष हरि सन परिहरहू। मोर कहा अति हित हियँ धरहू॥","rahasi jori kara pati paga lāgī। bolī bacana nīti rasa pāgī॥\nkaṃta karaṣa hari sana pariharahū। mora kahā ati hita hiyaṃ dharahū॥",208,{"en":155,"hi":156},"3","३","OX1dKYU2ng_PC1dCCft9XD6tVQCZDjkvJ64wG3l3ar0",{"id":159,"title":160,"body":8,"description":8,"displayTitle":8,"extension":15,"groupId":88,"indexInGroup":45,"kanda":46,"meaning":161,"meta":164,"navLabel":165,"navigation":28,"parentEpisode":87,"path":168,"seo":169,"slug":170,"stem":171,"text":172,"textIAST":173,"type":109,"verseIndex":174,"verseLabel":175,"__hash__":178},"verses\u002Fsundarkand\u002Fsamujhat-jasu-dut-kai-karani.yml","Samujhat Jasu Dut Kai Karani",{"hi":162,"en":163},"जिनके दूत की करनी का विचार करते ही (स्मरण आते ही) राक्षसों की स्त्रियों के गर्भ गिर जाते हैं, हे प्यारे स्वामी! यदि भला चाहते हैं, तो अपने मन्त्री को बुलाकर उसके साथ उनकी स्त्री को भेज दीजिये।","Merely thinking of what the messenger of such a one does causes the demon women to miscarry. O dear lord, if you desire well-being, have your own minister called and send him forth.",{},{"hi":166,"en":167},"समुझत जासु दूत कइ करनी","Samujhat jasu dut kai karani","\u002Fsundarkand\u002Fsamujhat-jasu-dut-kai-karani",{},"samujhat-jasu-dut-kai-karani","sundarkand\u002Fsamujhat-jasu-dut-kai-karani","समुझत जासु दूत कइ करनी। स्रवहिं गर्भ रजनीचर घरनी॥\nतासु नारि निज सचिव बोलाई। पठवहु कंत जो चहहु भलाई॥","samujhata jāsu dūta kai karanī। sravahiṃ garbha rajanīcara gharanī॥\ntāsu nāri nija saciva bolāī। paṭhavahu kaṃta jo cahahu bhalāī॥",209,{"en":176,"hi":177},"4","४","t6hz80cN-5kEoWDoGjP8ephVGbAgQ-kU21pR5SsQeL0",{"id":180,"title":181,"body":8,"description":8,"displayTitle":8,"extension":15,"groupId":88,"indexInGroup":37,"kanda":46,"meaning":182,"meta":185,"navLabel":186,"navigation":28,"parentEpisode":87,"path":189,"seo":190,"slug":191,"stem":192,"text":193,"textIAST":194,"type":109,"verseIndex":195,"verseLabel":196,"__hash__":199},"verses\u002Fsundarkand\u002Ftav-kul-kamal-bipin-dukhadai.yml","Tav Kul Kamal Bipin Dukhadai",{"hi":183,"en":184},"सीता आपके कुलरूपी कमलों के वन को दुःख देनेवाली जाड़े की रात्रि के समान आयी है। हे नाथ! सुनिये, सीता को दिये बिना शम्भु और ब्रह्मा के किये भी आपका भला नहीं हो सकता।","Sita has come like a winter night, bringing sorrow to the lotus-grove of your lineage. Listen, my lord: without giving up Sita, your welfare cannot be accomplished, not even by Shiva and Brahma.",{},{"hi":187,"en":188},"तव कुल कमल बिपिन दुखदाई","Tav kul kamal bipin dukhadai","\u002Fsundarkand\u002Ftav-kul-kamal-bipin-dukhadai",{},"tav-kul-kamal-bipin-dukhadai","sundarkand\u002Ftav-kul-kamal-bipin-dukhadai","तव कुल कमल बिपिन दुखदाई। सीता सीत निसा सम आई॥\nसुनहु नाथ सीता बिनु दीन्हें। हित न तुम्हार संभु अज कीन्हें॥","tava kula kamala bipina dukhadāī। sītā sīta nisā sama āī॥\nsunahu nātha sītā binu dīnhẽ। hita na tumhāra saṃbhu aja kīnhẽ॥",210,{"en":197,"hi":198},"5","५","qiRdOFDWmzojLnhCGOK_vmSP4UbZC3Q6i7xMLaLhRTQ",{"id":201,"title":202,"body":8,"description":8,"displayTitle":8,"extension":15,"groupId":88,"indexInGroup":34,"kanda":46,"meaning":203,"meta":206,"navLabel":207,"navigation":28,"parentEpisode":87,"path":210,"seo":211,"slug":212,"stem":213,"text":214,"textIAST":215,"type":216,"verseIndex":217,"verseLabel":218,"__hash__":221},"verses\u002Fsundarkand\u002Fram-ban-ahi-gan-saris-nikar.yml","Ram Ban Ahi Gan Saris Nikar",{"hi":204,"en":205},"श्रीरामजी के बाण सर्पों के समूह के समान हैं और राक्षसों के समूह मेढक के समान। जब तक वे इन्हें ग्रस नहीं लेते (निगल नहीं जाते) तब तक हठ छोड़कर उपाय कर लीजिये।","Rama's arrows are like a host of serpents, and the demons are like a host of frogs. Until those arrows devour them, abandon stubbornness and take the proper course.",{},{"hi":208,"en":209},"राम बान अहि गन सरिस निकर","Ram ban ahi gan saris nikar","\u002Fsundarkand\u002Fram-ban-ahi-gan-saris-nikar",{},"ram-ban-ahi-gan-saris-nikar","sundarkand\u002Fram-ban-ahi-gan-saris-nikar","राम बान अहि गन सरिस निकर निसाचर भेक।\nजब लगि ग्रसत न तब लगि जतनु करहु तजि टेक॥","rāma bāna ahi gana sarisa nikara nisācara bheka।\njab lagi grasata na taba lagi jatanu karahu taji ṭeka॥","doha",211,{"en":219,"hi":220},"36","३६","Qcyvo0IgITjLH2mekUordo8TQ35Z8vbhw7S21gkHWXw",{"id":223,"title":224,"body":8,"description":8,"displayTitle":8,"extension":15,"groupId":61,"indexInGroup":95,"kanda":46,"meaning":225,"meta":228,"navLabel":229,"navigation":28,"parentEpisode":87,"path":232,"seo":233,"slug":234,"stem":235,"text":236,"textIAST":237,"type":109,"verseIndex":238,"verseLabel":239,"__hash__":240},"verses\u002Fsundarkand\u002Fshravan-suni-sath-ta-kari-bani.yml","Shravan Suni Sath Ta Kari Bani",{"hi":226,"en":227},"मूर्ख और जगत्प्रसिद्ध अभिमानी रावण कानों से उसकी वाणी सुनकर खूब हँसा [और बोला--] स्त्रियों का स्वभाव सचमुच ही बहुत डरपोक होता है। मंगल में भी भय करती हो! तुम्हारा मन (हृदय) बहुत ही कच्चा (कमजोर) है।","Hearing her words, that foolish and world-famous arrogant Ravana laughed and said, The nature of women is indeed fearful. Even in an auspicious gathering you are afraid! Your heart is very weak.",{},{"hi":230,"en":231},"श्रवन सुनी सठ ता करि बानी","Shravan suni sath ta kari bani","\u002Fsundarkand\u002Fshravan-suni-sath-ta-kari-bani",{},"shravan-suni-sath-ta-kari-bani","sundarkand\u002Fshravan-suni-sath-ta-kari-bani","श्रवन सुनी सठ ता करि बानी। बिहसा जगत बिदित अभिमानी॥\nसभय सुभाउ नारि कर साचा। मंगल महुँ भय मन अति काचा॥","śravana sunī saṭha tā kari bānī। bihasā jagata bidita abhimānī॥\nsabhaya subhāu nāri kara sācā। maṃgala mahuṃ bhaya mana ati kācā॥",212,{"en":112,"hi":113},"GUqJFsU7inOPlpXiCPi1C6aA3TM-rmzryuAWe0FUOEg",{"id":242,"title":243,"body":8,"description":8,"displayTitle":8,"extension":15,"groupId":61,"indexInGroup":47,"kanda":46,"meaning":244,"meta":247,"navLabel":248,"navigation":28,"parentEpisode":87,"path":251,"seo":252,"slug":253,"stem":254,"text":255,"textIAST":256,"type":109,"verseIndex":257,"verseLabel":258,"__hash__":259},"verses\u002Fsundarkand\u002Fjaun-avai-markat-katakat.yml","Jaun Avai Markat Katakat",{"hi":245,"en":246},"यदि वानरों की सेना आवेगी तो बेचारे राक्षस उसे खाकर अपना जीवननिर्वाह करेंगे। लोकपाल भी जिसके डर से काँपते हैं, उसकी स्त्री डरती हो, यह बड़ी हँसी की बात है।","If the monkey army comes, the poor demons will have to live by devouring it. The guardians of the world themselves tremble with fear before him; for his wife to be afraid is a great joke.",{},{"hi":249,"en":250},"जौं आवइ मर्कट कटकाई","Jaun avai markat katakat","\u002Fsundarkand\u002Fjaun-avai-markat-katakat",{},"jaun-avai-markat-katakat","sundarkand\u002Fjaun-avai-markat-katakat","जौं आवइ मर्कट कटकाई। जिअहिं बिचारे निसिचर खाई॥\nकंपहिं लोकप जाकीं त्रासा। तासु नारि सभीत बड़ि हासा॥","jauṃ āvai markaṭa kaṭakāī। jiahiṃ bicāre nisichara khāī॥\nkaṃpahiṃ lokapa jākīṃ trāsā। tāsu nāri sabhīta baṛi hāsā॥",213,{"en":133,"hi":134},"PTT4p-F3ENjFY_B_NXXnbYBT78QvcKXoZq_sAr6-Zvo",{"id":261,"title":262,"body":8,"description":8,"displayTitle":8,"extension":15,"groupId":61,"indexInGroup":139,"kanda":46,"meaning":263,"meta":266,"navLabel":267,"navigation":28,"parentEpisode":87,"path":270,"seo":271,"slug":272,"stem":273,"text":274,"textIAST":275,"type":109,"verseIndex":276,"verseLabel":277,"__hash__":278},"verses\u002Fsundarkand\u002Fas-kahi-bihasi-tahi-ur-lai.yml","As Kahi Bihasi Tahi Ur Lai",{"hi":264,"en":265},"रावण ने ऐसा कहकर हँसकर उसे हृदय से लगा लिया और ममता बढ़ाकर वह सभामें चला गया। मन्दोदरी हृदय में चिन्ता करने लगी कि पति पर विधाता प्रतिकूल हो गये।","Saying this, he laughed, drew her to his heart, and went to the court, filled with affection. Mandodari grew anxious in her heart, thinking that fate had turned hostile toward her husband.",{},{"hi":268,"en":269},"अस कहि बिहसि ताहि उर लाई","As kahi bihasi tahi ur lai","\u002Fsundarkand\u002Fas-kahi-bihasi-tahi-ur-lai",{},"as-kahi-bihasi-tahi-ur-lai","sundarkand\u002Fas-kahi-bihasi-tahi-ur-lai","अस कहि बिहसि ताहि उर लाई। चलेउ सभाँ ममता अधिकाई॥\nमंदोदरी हृदयँ कर चिंता। भयउ कंत पर बिधि बिपरीता॥","asa kahi bihasi tāhi ura lāī। chaleu sabhāṃ mamatā adhikāī॥\nmaṃdodarī hṛdayaṃ kara cintā। bhayau kaṃta para bidhi biparītā॥",214,{"en":155,"hi":156},"hJXbIlhZIYQLh1BpXzamY0qOqkBSa8LEw-er5DQk18Q",{"id":280,"title":281,"body":8,"description":8,"displayTitle":8,"extension":15,"groupId":61,"indexInGroup":45,"kanda":46,"meaning":282,"meta":285,"navLabel":286,"navigation":28,"parentEpisode":87,"path":289,"seo":290,"slug":291,"stem":292,"text":293,"textIAST":294,"type":109,"verseIndex":295,"verseLabel":296,"__hash__":297},"verses\u002Fsundarkand\u002Fbaitheu-sabhan-khabari-asi-pai.yml","Baitheu Sabhan Khabari Asi Pai",{"hi":283,"en":284},"ज्यों ही वह सभामें जाकर बैठा, उसने ऐसी खबर पायी कि शत्रु की सारी सेना समुद्र के उस पार आ गयी है। उसने मन्त्रियों से पूछा कि उचित सलाह कहिये [अब क्या करना चाहिये ?]। तब वे सब हँसे और बोले कि चुप किये रहिये (इसमें सलाह की कौन-सी बात है?)।","As soon as he sat in the court, he received the news that the entire enemy army had come from across the sea. He asked his ministers for proper counsel: What should be done now? Then they all laughed and said, Sit quietly; what need is there for advice?",{},{"hi":287,"en":288},"बैठेउ सभाँ खबरि असि पाई","Baitheu sabhan khabari asi pai","\u002Fsundarkand\u002Fbaitheu-sabhan-khabari-asi-pai",{},"baitheu-sabhan-khabari-asi-pai","sundarkand\u002Fbaitheu-sabhan-khabari-asi-pai","बैठेउ सभाँ खबरि असि पाई। सिंधु पार सेना सब आई॥\nबूझेसि सचिव उचित मत कहहू। ते सब हँसे मष्ट करि रहहू॥","baiṭheu sabhāṃ khabari asi pāī। siṃdhu pāra senā saba āī॥\nbūjhesi saciva ucita mata kahahū। te saba haṃse maṣṭa kari rahahū॥",215,{"en":176,"hi":177},"r6FjF2uChT7vrMWbkEVog58VDbB9ehnMETgRKXfZmes",{"id":299,"title":300,"body":8,"description":8,"displayTitle":8,"extension":15,"groupId":61,"indexInGroup":37,"kanda":46,"meaning":301,"meta":304,"navLabel":305,"navigation":28,"parentEpisode":87,"path":308,"seo":309,"slug":310,"stem":311,"text":312,"textIAST":313,"type":109,"verseIndex":314,"verseLabel":315,"__hash__":316},"verses\u002Fsundarkand\u002Fjitehu-surasur-tab-shram-nahin.yml","Jitehu Surasur Tab Shram Nahin",{"hi":302,"en":303},"आपने देवताओं और राक्षसों को जीत लिया, तब तो कुछ श्रम ही नहीं हुआ। फिर मनुष्य और वानर किस गिनती में हैं ?","You have conquered gods and demons; then there was no exertion at all. So what count are men and monkeys?",{},{"hi":306,"en":307},"जितेहु सुरासुर तब श्रम नाहीं","Jitehu surasur tab shram nahin","\u002Fsundarkand\u002Fjitehu-surasur-tab-shram-nahin",{},"jitehu-surasur-tab-shram-nahin","sundarkand\u002Fjitehu-surasur-tab-shram-nahin","जितेहु सुरासुर तब श्रम नाहीं। नर बानर केहि लेखे माहीं॥","jitehu surāsura taba śrama nāhīṃ। nara bānara kehi lekhe māhīṃ॥",216,{"en":197,"hi":198},"XFgFaO8DVlE9wR1eOL-Um4_dj2UKV_pj6bTGgy5kKeE",{"id":318,"title":319,"body":8,"description":8,"displayTitle":8,"extension":15,"groupId":61,"indexInGroup":34,"kanda":46,"meaning":320,"meta":323,"navLabel":324,"navigation":28,"parentEpisode":87,"path":327,"seo":328,"slug":329,"stem":330,"text":331,"textIAST":332,"type":216,"verseIndex":333,"verseLabel":334,"__hash__":337},"verses\u002Fsundarkand\u002Fsachiv-baid-gur-tini-jaun-priya.yml","Sachiv Baid Gur Tini Jaun Priya",{"hi":321,"en":322},"मन्त्री, वैद्य और गुरु, ये तीन यदि [अप्रसन्नता के] भय या [लाभ की] आशा से [हित की बात न कहकर] प्रिय बोलते हैं (ठकुरसुहाती कहने लगते हैं ); तो [क्रमशः] राज्य, शरीर और धर्म— इन तीन का शीघ्र ही नाश हो जाता है।","If the minister, physician, and guru—these three—speak only pleasing words out of fear of displeasure or hope of gain, then kingdom, body, and dharma are quickly destroyed.",{},{"hi":325,"en":326},"सचिव बैद गुर तीनि जौं प्रिय","Sachiv baid gur tini jaun priya","\u002Fsundarkand\u002Fsachiv-baid-gur-tini-jaun-priya",{},"sachiv-baid-gur-tini-jaun-priya","sundarkand\u002Fsachiv-baid-gur-tini-jaun-priya","सचिव बैद गुर तीनि जौं प्रिय बोलहिं भय आस।\nराज धर्म तन तीनि कर होइ बेगिहीं नास॥","saciva baida gura tīni jauṃ priya bolahiṃ bhaya āsa।\nrāja dharma tana tīni kara hoi begihīṃ nāsa॥",217,{"en":335,"hi":336},"37","३७","51wfbSaSogN9DCMg7mbrBYLGcPcGEloHJG2a8_zz6Us",{"episodeCount":339,"prev":340,"next":343},20,{"slug":76,"kanda":46,"id":75,"title":341,"shortTitle":342,"kandaTitle":5,"episodeCount":339},{"hi":78,"en":79},{"hi":81,"en":82},{"slug":66,"kanda":46,"id":65,"title":344,"shortTitle":345,"kandaTitle":5,"episodeCount":339},{"hi":68,"en":69},{"hi":71,"en":72},1785773656494]